30 augustus 2017 Bart van Teeffelen

Waarom innovatie vanuit het onderwijs moet komen

Steeds meer journalisten vinden dat het tijd wordt om te innoveren. Helaas is innoveren nog niet zo eenvoudig. Innoveren vraagt om experimenten en experimenten gaan (zoals we allemaal vast weleens hebben meegemaakt) regelmatig fout. Ik geloof daarom dat het onderwijs leidend moet zijn als het op innovatie aankomt.

De journalistiek is een hectische wereld. Als je op een redactie werkt, merk je dat je je voor het grootste gedeelte van de tijd bezighoudt met het nieuws van de dag en allerlei randactiviteiten. Het opnemen van de telefoon, het beantwoorden van mails en het afstruinen van het internet op zoek naar geschikte bronnen. Het hoort er allemaal bij. Die drukte is wat ons vak zo mooi maakt, maar het zorgt er ook voor dat we weinig tijd hebben voor andere belangrijke dingen. Denk aan de zoektocht naar extra diepgang, of (en dat is in mijn ogen misschien het allerbelangrijkste) het ontwikkelen van nieuwe ideeën.

Van fouten kun je leren

Innoveren is heel belangrijk. Nieuwe vormen van journalistiek zorgen ervoor dat we ons publiek geboeid houden en aansluiting vinden bij de jongste generatie nieuwsconsumenten. Dus hoe kan de journalistiek ervoor zorgen dat er vernieuwende manieren gevonden worden om nieuwsverhalen te vertellen? Scholen zoals Fontys Hogeschool voor Journalistiek kunnen de oplossing bieden.

In het onderwijs staat leren centraal. Om te kunnen leren, is experimenteren noodzakelijk. Experimenten zorgen altijd voor allerlei uitdagingen en problemen. Ik praat regelmatig met studenten die het even niet meer zien zitten, omdat er ergens in hun schoolproject iets fout is gegaan. Gelukkig is dat niet erg. In een onderwijssetting mogen er fouten gemaakt worden. Sommige mensen zeggen zelfs dat je het meeste kunt leren van de grootste fouten die je maakt. Ik ben het daar roerend mee eens.

Op een redactie ligt dat net even anders. Daar verlies je lezers (en dus ook geld) als je fouten maakt. Daar worden sommige experimenten niet alleen gezien als ‘leuk’ of als ‘een les’, maar ook als ‘een risico’. Ik kan het ze niet kwalijk nemen. De markt en het onderwijs zitten nou eenmaal heel anders in elkaar.

Samen experimenteren voor een betere journalistiek

Gelukkig kunnen de markt en het onderwijs elkaar helpen. Binnen Broeinest Brabant werken onder andere Fontys Hogeschool Journalistiek en De Persgroep met elkaar samen om jonge journalisten te helpen met het ontwikkelen van hun innovatieve plannen. Het zijn echter niet alleen de jonge journalisten die hier een hoop bij te winnen hebben. Als een jonge journalist een fout maakt, leert De Persgroep daarvan. Zo zorgt Broeinest Brabant ervoor dat fouten niet twee keer gemaakt hoeven worden en vooral dat de gevolgen van een fout niet al te groot zijn.

De beste afstudeerders van Nederland

De journalistiek vindt het vandaag misschien nog moeilijk om met vernieuwing om te gaan, maar ik ben ervan overtuigd dat dat gaat veranderen. Broeinest Brabant is geen onderwijsproject, toch zie je veel van de lessen die de Broeinesten leren terug in het onderwijs. Onder andere dankzij die lessen kan Fontys Hogeschool Journalistiek jonge journalisten over de nieuwste innovaties vertellen. Innovatie en ondernemerschap tegenwoordig bij de kern van het onderwijs. De studenten die nu afstuderen, hebben ervaring met het ontwikkelen van innovatieve ideeën, maar hebben boven alles een hele frisse kijk op vernieuwing. Ze durven ‘out of the box’ te denken en zijn niet bang om fouten te maken en risico’s te nemen. Dankzij de ruimte en de moed om te experimenteren, worden onze afstudeerders ieder jaar beter en ziet de toekomst van de journalistiek er prachtig uit.